Tridesetak gluvih ljudi, koji su preživeli Drugi svetski rat u Beogradu, dvanaestog dana po oslobođelju grada, okupili su se u zgradi svoje škole Društva "Kralj Dečaiski" 2. novembra 1944. godine i samoorganizovali "Narodno oslobodilački front gluvih Beograda", kao ogranak Narodno -oslobodilačkog fronta Srbije. Organizatori sastanka bili su Mirko Zivlaković, sekretar poslednjeg udruženja gluvih od pre Drugog svetskog rata "Društvo školovanih gluvih i njihovih prijatelja" i Jovan Odavić, grafički radnik, koji je važio za najobrazovanijeg gluvog čoveka u gradu. Odavić je podneo referat o potrebi organizovanja gluvih i njihovom priključenju tada jedinoj masovnoj organizaciji svih građana Srbije "NOF-u Srbije". Tom prilikom je doneta i zajednička rezolucija o ciljevima i zadacima organizacije. Tada je formiran i prvi odbor udruženja, koji je u maniru toga  vremena nosio naziv "Odbor Narodno-oslobodnlačkog fronta gluvih", u koji su ušli: Mirko Zivlaković kao predsednik, Stevan Lazarević i Miodrag Radisavljević, kao podpredsednici, I. Kolombatović, B. Dimitrijević, V.Janković, D. Luković i M. Vukadniović kao članovi i Jovan Odavić kao sekretar. Tako je formirana prva i tada jedina društvena organizacija u Srbiji. Ovu činjenicu sa ponosom ističemo, jer su sve društvene organizacije znatno kasnije nastajale, neke čak i posle nekoliko decenija.Život ove prve organizacije trajao je samo pet meseci, jer su se u radu NOF-a gluvih stalno preplitali politički i socijalno-humanitarni aspekti, te je dolazilo do nesporazuma u pogledu mnogih pitanja unutar udruženja. Sa druge strane, rat je već bio završen na čitavoj teritoriji zemlje, formirani su državni organi za rešavanje mnogih problema građana, konstituisana je državna uprava, tako da organizacija nije mogla više da nosi predznak "Narodno oslobodilački front", koji je i sam počeo da se gasi, te je 9. februara 1945. godine došlo do osnivanja posebnog udruženja gluvih pod nazivom "Udruženje gluvonemih radnika i radnica Srbije". Doneta su i prva PRAVILA koja je 9. marta 1945. godine odobrilo Povereništvo unutrašnjih poslova Srbije pod br. 492.  Osnivanje ovog udruženja (koje je u tadašnjem maniru skraćivanja imena dobilo naziv "UDES") , izazvalo je pažnju mnogih gluvih sa teritorije čitave Jugoslavije (Dalmacije, Hrvatske, Slovenije) . Oni su predlagali objedinjavanje svih gluvih u Jugoslaviji u jedinstvenu organizaciju, što je Udruženje gluvonemih radnika i radnica Srbije prihvatilo, pa je 14. oktobra 1945. godine u Zagrebu došlo do osnivanja "Saveza defektnih sluhom Jugoslavije". Dakle, osnivači Saveza bili su gluvi iz Srbije, Hrvatske i Slovenije, budući da u drugim republikama još nisu postojali ni inicijativni odbori za osnivanje ovakve organizacije.1
Na Osnivačkoj skupštini u Zagrebu 14. oktobra 1945. godine izabran je i prvi "Centralni komntet", pa je za predsednika izabran Ciril Sitar iz Slovenije, najstariji član i prvoborac NOB-a, a za sekretara Mirko Zivlaković iz Srbije, dok su ostali članovi bili: Hinko Gubac, profesor opopomoćenik za Hrvatsku, zadužen za prosvetu; Jovan Odavić "glavni sekretar"; Dragoljub Vukotić za fiskulturu; Igorina Kolombatović za propagandu; Branko Petani opunomoćenik za Hrvatsku, Ivan Štrekelj, vajar, opunomoćenik za Sloveniju, dok je Mirko Zavlaković bio istovremeno i opunomoćenik za Srbiju.  Statut Saveza defektnih sluhom Jugoslavije je odobren 31. maja 1946. godine od strane Ministarstva unutrašnjih poslova FNRJ i po njemu je regulisana oragnizaciona šema svih ostalih organizacija na tlu cele zemlje. Tako je najviši organ bio "Glavna skupština", dok su republičke organizacije imale "Zemaljski odbor" a njihov najviši organ je bila "Skupština zemaljskog odbora".
 Na Skupštini Zemaljskog odbora za Srbiju, novembra 1947. godine naša organizacija je promenila naziv u "Udruženje defektnih sluhom Srbije - UDES" i donela sada svoja nova pravila, po kojima su formirana povereništva za Gradske, sreske, oblasne, pokrajinske i zemaljske odbore.
Dana 27. februara 1949. godine na osnovu saveznog Statuta, naša organizacija menja naziv u Glavni odbor za NR Srbiju, a na Drugom kongresu 19. maja 1951. godine u Savez gluvih Srbije, da bi na Osmom kongresu 5. jula 1957. godine dobila naziv Republički odbor Saveza gluvih i nagluvih Srbije. Uvođenjem samoupravljanja postali smo "Republička konferencija Saveza gluvih i nagluvih Srbije" (Zlatibor, 7. maja 1970. godine) . Ovaj naziv će ostati do 1979. godine kada postajemo "Savez lica oštećena sluha Srbije", da bi odmah naredne godina taj hrvatski izraz (definiciju) zamenili sa Savez gluvih i nagluvih Srbije - Republički odbor, i najzad 1997. godine postali Savez gluvih i nagluvih Srbije. Svaka ova promena nalazila je tumačenje u svome novom statutu. |
